vragen - successie

Ga naar de inhoud

Hoofdmenu

vragen



Vragen over de aangifte nalatenschap:

  • Wie erft wat?

  • Wat is erven in vruchtgebruik, blote eigendom, volle eigendom?

  • Wat is het minimum erfdeel van de langstlevende echtgeno(o)t(e) en  de afstammelingen?

  • Welke zijn de gevolgen voor de langstlevende echtgeno(o)t(e) wanneer geen schikkingen getroffen werden in verband met de nalatenschap? (geen huwelijkscontract, geen testament, geen schenking)

  • Wat zit er in 'de nalatenschap' van een huwelijkspartner?

  • Welke documenten moet ik voorleggen om een fiscale aangifte nalatenschap te laten opstellen?



Wie erft wat?

Hoe kan men zelf meebeslissen wie wat gaat erven?
 
door een huwelijkscontract
door een schenking    
door een testament

De wet voorziet echter in reservataire (bevoorrechte) erfgenamen: dat zijn de langstlevende echtgeno(o)t(e), de afstammelingen, en indien er geen afstammelingen en/of echtgeno(o)t(e)meer zijn, de ouders.
Deze bevoorrechte erfgenamen hebben altijd recht op een minimum deel van de nalatenschap.
De rest kan een persoon  nalaten aan wie hij/zij wil.


Wat is erven in vruchtgebruik, blote eigendom, volle eigendom?

Een goed (roerend of onroerend) kan (virtueel) gesplitst worden in twee componenten:  
1. de blote  eigendom: dit eigendomsrecht is definitief voor de verwerver en is eventueel ook overerfbaar.
2. het vruchtgebruik: dit gebruiksrecht dooft uit bij het overlijden  van de verwerver ervan, op dit ogenblik gaat het vruchtgebruik over naar de blote eigenaar, die op die manier volle eigenaar wordt (van bv. het onroerend goed of bv. een effectenportefeuille)

U kan de blote eigendom erven: dit wil zeggen dat iemand anders het goed mag gebruiken zolang hij/zij leeft. Pas wanneer de 'gebruiker' overlijdt, bekomt u de volle eigendom van het goed.
U kan het vruchtgebruik erven: dit wil zeggen dat iemand anders (de naakte eigenaar) na uw overlijden de volle eigenaar van het goed zal worden. Zolang u als 'vruchtgebruiker' in leven bent, mag u het goed echter gebruiken.
U kan de volle eigendom erven: dit is de eenvoudigste situatie, u verkrijgt alle rechten en mag dus met het goed doen wat u wil.                                                 (verkopen, verbouwen, gebruiken ...)

concrete voorbeelden:

  • U bent weduwe geworden en erfde het vruchtgebruik van de gezinswoning: u mag levenslang de woning bewonen, u mag de woning ook verhuren en de huurgelden gebruiken. U mag de woning echter niet verkopen zonder toelating van de blote eigenaars (uw kinderen, die gezamenlijk de blote eigendom erfden).

  • U erfde het  vruchtgebruik van een som geld: u verkrijgt de intresten van het geld, het kapitaal blijft echter toebehoren aan de blote eigenaar.

  • Uw vader is overleden, het vruchtgebruik van de ouderlijke woning komt toe aan uw moeder, slechts na haar overlijden wordt u de volle eigenaar van de woning en kan u de woning zelf bewonen, verhuren , of verkopen.




Wat is het minimum erfdeel van de langstlevende echtgeno(o)t(e) en  de afstammelingen?

Het minimum recht van de langst levende echtgeno(o)t(e) is: het vruchtgebruik van de helft van de nalatenschap.
Let wel: de langstlevende echtgeno(o)t(e) heeft ALTIJD recht op het vruchtgebruik van de gezinswoning en huisraad, ook al is deze waarde hoger dan dit minimum deel.
Het minimum recht van de kinderen is afhankelijk van het aantal kinderen:
       - er is 1 kind: dit kind heeft recht op minimum de helft van de nalatenschap
       - er zijn 2 kinderen: deze 2 kinderen hebben recht op minimum 2/3 van de nalatenschap
       - er zijn 3 of meer kinderen: de kinderen hebben recht op minimum 3/4 van de nalatenschap


Wat zijn de gevolgen op de nalatenschap bij een echtpaar wanneer geen schikkingen getroffen werden in verband met de nalatenschap?

(geen huwelijkscontract, geen testament, geen schenking)
De nalatenschap wordt dan gewoon verdeeld overeenkomstig de regels voorzien in het erfrecht.

We schetsen een paar veel voorkomende situaties:

1. Een echtpaar met kinderen

Eén van de echtgenoten overlijdt:
De weduwe of weduwnaar erft het vruchtgebruik van de nalatenschap van de partner.
De kinderen erven elk een gelijk deel in blote eigendom.

De langstlevende ouder overlijdt:
De kinderen worden nu volle eigenaar van de nalatenschap van de eerste ouder,
zij erven bovendien de nalatenschap van de tweede ouder in volle eigendom.

2. Een echtpaar zonder kinderen

één van beide overlijdt:
De weduwe of weduwnaar erft het gemeenschappelijk vermogen in volle eigendom.
Van de persoonlijke goederen erft hij/zij enkel het vruchtgebruik.
De familie erft de naakte eigendom van de persoonlijke goederen van de overledene.


Wat zit er in 'de nalatenschap' van een huwelijkspartner?

Als echtpaar kan je 'persoonlijke goederen en schulden' hebben en 'gemeenschappelijke goederen en schulden'.
Wat zit er dan in de nalatenschap als één van de echtgenoten overlijdt?

De nalatenschap bestaat uit:
de helft van de gemeenschappelijke goederen en schulden
de persoonlijke goederen en schulden
Wat als  gemeenschappelijk  en wat als  persoonlijk  goed/schuld wordt beschouwd, wordt bepaald in het  huwelijksvermogenrecht.
Echtparen die gehuwd zijn zonder huwelijkscontract, vallen onder het wettelijk stelsel.

Het wettelijk huwelijksvermogenstelsel
omvat drie vermogens:

  • het persoonlijk vermogen van de vrouw  (goederen die verworven werden vóór het huwelijk of die geërfd werden of die aan haar persoonlijk werden geschonken

  • het persoonlijk vermogen van de man (goederen die verworven werden vóór het huwelijk of die geërfd werden of die aan hem persoonlijk werden geschonken)

  • het gemeenschappelijk vermogen van man en vrouw (goederen die tijdens het huwelijk samen werden verworven)


Echtparen die gehuwd zijn met een huwelijkscontract, kunnen afwijken van het wettelijk stelsel; zij kunnen in het huwelijkscontract het volgende bepalen:

  • wat is van wie

 (bijvoorbeeld: scheiding van goederen, gemeenschap van aanwinsten, algemene gemeenschap van goederen, ...)

  • hoe en wat zal de langstlevende partner erven

 (bijvoorbeeld:  welk deel van de nalatenschap wordt geërfd door de langstlevende hetzij in volle eigendom hetzij in vruchtgebruik)

Het foutief situeren van goederen en/of schulden in een aangifte nalatenschap kan aanleiding geven tot een foutieve berekening van de successierechten en tot boetes.
Een correcte analyse van het huwelijkscontract is dus van groot belang.



Welke documenten moet ik voorleggen om een fiscale aangifte nalatenschap op te laten stellen?

  • een attest van overlijden

  • het trouwboekje van de overledene (of fotokopie)

  • het trouwboekje van de erfgenamen en eventueel hun huwelijkscontract (of fotokopie)

  • het rijksregisternummer van de overledene en alle erfgenamen(of fotokopie van voor- en achterzijde van de identiteitskaarten)

  • al de notariële akten (giften, huwelijkscontract, testament, eigendom,...)  (of fotokopie)

  • de gegevens van de eigendommen (kadastraal inkomen, oppervlakte)

  • eventueel de gegevens van de eigendommen in onverdeeldheid

  • de polis(sen) van de brandverzekering

  • de fiscale aangifte van de bank of  de rekeningnummers bij de bank

  • eventueel de inventaris van de kluis

  • eventueel de factuur van de auto('s)

  • eventueel de polis(sen) van de levensverzekering(en)

  • de rekeningen (fakturen) die na de overlijdensdatum werden betaald (of fotokopie)

  • indien er binnen de 3 jaar voor het overlijden onroerend goed werd verkocht: de verkoopsovereenkomst en  eventueel de bewijzen van wederbelegging


Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu